Məlumata görə, daha əvvəl şikayətçi ona qarşı qanunsuz hərəkətlər edildiyini, Sabirabad rayonunun Axtaçı Muğan kəndindən zorla avtomobilə mindirilərək Şirvan şəhərinə aparıldığını iddia edib. O, hadisə ilə bağlı şahid ifadələrinin, müşahidə kameralarından əldə olunan videogörüntülərin və mobil operator məlumatlarının mövcud olduğunu bildirib.
Şikayətçi həmin şəxslərin əməliyyat əməkdaşları olduğunu iddia edərək onların müəyyən edilməsini və hərəkətlərinə hüquqi qiymət verilməsini tələb edib. Lakin məhkəmə araşdırmaları zamanı videogörüntülərlə bağlı keçirilən ekspertizanın şəxslərin kimliyini müəyyən edə bilmədiyi bildirilib.
İş üzrə son nəticədə Ali Məhkəmə tərəfindən şəxs barəsində bəraət hökmü çıxarılıb və onun təqsirliliyi sübuta yetirilməyib.
Bəraət qərarından sonra Sabirabad sakini ona qarşı aparılmış cinayət təqibi və proses zamanı üzləşdiyi hallarla əlaqədar maddi və mənəvi zərərin ödənilməsi tələbi ilə məhkəməyə müraciət etdiyini açıqlayıb.
Şikayətçinin sözlərinə görə, proses nəticəsində onun həm sahibkarlıq fəaliyyətinə, həm maddi vəziyyətinə, həm də mənəvi-psixoloji durumuna zərər dəyib.
O, məhkəmədən dəymiş maddi zərərin hesablanaraq ödənilməsini, eyni zamanda uzun müddət davam edən cinayət təqibi və keçirdiyi mənəvi sarsıntılar nəzərə alınmaqla mənəvi zərərin də kompensasiya edilməsini istəyir.
Şikayətçi hesab edir ki, bəraət qərarından sonra onun hüquqlarının bərpası və dəymiş zərərin kompensasiya olunması təmin edilməlidir.
Məsələ ilə bağlı məhkəmənin verəcəyi qərar maraqla gözlənilir.

Bəs q. Anun nə deyir? 

Nə qədər tələb etmək olar?

Qanunda “bəraət alan şəxsə avtomatik olaraq filan qədər manat verilir” şəklində sabit məbləğ yoxdur. Maddi zərər sübut olunmuş real itkilər əsasında, mənəvi zərər isə məhkəmənin ədalətli hesab etdiyi məbləğdə müəyyən edilir. �
E-Qanun Frameworks +1
Bu işdə mən tələbləri belə qurardım:
1. Maddi zərər – tam hesablanmalıdır
işləyə bilmədiyi müddətdə itirilmiş gəlir;
sahibkarlıq fəaliyyətindən əldə edə bilmədiyi gəlir;
hüquqi yardım/vəkil xərcləri;
məhkəmə və digər zəruri xərclər;
əmlakla bağlı sübut edilən zərər;
digər sənədlə təsdiqlənən real maliyyə itkisi.
CPM-in 58.1 və 58.3-cü maddələri maddi zərərin əsaslandırılaraq tam həcmdə ödənilməsini nəzərdə tutur. �
E-Qanun Frameworks
2. Mənəvi zərər – ayrıca məbləğ tələb edilə bilər
Burada məbləğ üçün qanunda konkret limit yoxdur. Məhkəmə şəxsin keçirdiyi fiziki və mənəvi iztirabları, işin hallarını və digər xüsusiyyətləri nəzərə alaraq ağlabatan və ədalətli məbləğ müəyyən etməlidir. Ali Məhkəmənin Plenumu da məhz bu yanaşmanı təsdiqləyir. �
Ali Məhkəmə
Sizin təsvir etdiyiniz hadisədə mənəvi zərərin əsaslandırılması üçün xüsusilə bunlar göstərilə bilər:
zorla avtomobilə mindirildiyini bildirməsi;
azadlığının məhdudlaşdırılması;
uzun müddət cinayət təqibi və məhkəmə prosesində iştirak;
sahibkarlıq fəaliyyətinə və nüfuzuna mümkün zərər;
ailəsinə və yaxınlarına yaratdığı psixoloji sarsıntı;
uzun müddət davam edən hüquqi qeyri-müəyyənlik;
özünü müdafiə etmək üçün çəkdiyi vəkil və digər xərclər;
nəticədə Ali Məhkəmə tərəfindən təqsirinin sübuta yetirilməməsinə görə bəraət alması.
Ali Məhkəmə Plenumunun mövqeyinə görə bəraət hökmü qanuni qüvvəyə mindikdə şəxs tam və qəti şəkildə reabilitasiya olunmuş hesab edilir. �
Ali Məhkəmə
Məsələn, iddianı necə rəqəmləndirmək olar?
Əgər real maddi itkilər sənədlərlə məsələn 30 000 manat təşkil edirsə, mənəvi zərər üçün ayrıca 50 000–100 000 manat tələb qoymaq hüquqi baxımdan mümkündür. Bu, məhkəmənin həmin məbləğin hamısını ödəyəcəyi demək deyil — məhkəmə sübutlara və işin hallarına əsasən daha aşağı məbləğ müəyyən edə bilər.
Yəni məsələn:
Maddi zərər: 30 000 manat
Mənəvi zərər: 100 000 manat
Ümumi tələb: 130 000 manat
Burada əsas məsələ məbləği yüksək yazmaqdan çox, hər manatın əsaslandırılmasıdır.
Bir vacib məqam da var: əgər Ali Məhkəmənin bəraət qərarında əsas CPM 42.1.4 – təqsirliliyin sübuta yetirilməməsi kimi göstərilibsə, bu, vəziyyətin hüquqi qiymətləndirilməsi üçün xüsusilə əhəmiyyətlidir. Bəraətin hansı əsasla verildiyini qərarın nəticəvi hissəsindən dəqiq görmək lazımdır. Ali Məhkəmə Plenumu bəraətin müxtəlif əsaslarının hüquqi nəticələrinin fərqli olduğunu izah edir. �
“Bakufakt.az”