Emosional intellekt baxımından yazıda diqqətçəkən əsas məqam odur ki, gənclərin ailə qurmaq qərarları bir neçə sosial stereotiplə izah edilir. Halbuki insanın münasibət seçiminə emosional yetkinlik, təhlükəsizlik ehtiyacı, ailə modeli, əvvəlki münasibət təcrübəsi, iqtisadi vəziyyət, karyera planları, sosial mühit və şəxsi dəyərlər də təsir edə bilər.

“Bəzi qızlar üçün kişinin xarakterindən əvvəl maddi imkanları ön plana keçir” fikri isə bütün qadınlara şamil edilə biləcək ümumi nəticə kimi təqdim olunmamalıdır. Eyni şəkildə, “bəzi oğlanlar ciddi münasibətdən qaçır” fikrinin də konkret araşdırma və statistik məlumat olmadan ümumiləşdirilməsi doğru olmaz.

Emosional intellektin əsas prinsiplərindən biri insanın davranışını dərhal mühakimə etmək deyil, həmin davranışın arxasındakı ehtiyacı və səbəbi anlamağa çalışmaqdır. Buna görə də gənclərə “siz belə düşünürsünüz” deməkdənsə, “sizi bu seçimə gətirən sosial və emosional səbəblər nələrdir?” sualını vermək daha konstruktiv yanaşmadır.
Digər tərəfdən, ailə qurmaq şəxsin yalnız romantik və emosional seçimi deyil, həm də maddi və sosial məsuliyyətlər doğuran hüquqi münasibətdir. Bu səbəbdən gəncin mənzil, gəlir və sabitlik haqqında düşünməsi avtomatik olaraq “maddi maraq” kimi qiymətləndirilməməlidir.

Media aspektindən mühüm əlavə
Burada bir məqamı da ayırmaq lazımdır: tənqid olunan fikirlərin media vasitəsilə səsləndirilməsi ilə həmin fikirlərin hüquqi məsuliyyətdən tam azad olması eyni şey deyil.
Azərbaycan Konstitusiyasının 47-ci maddəsi fikir və söz azadlığını, 50-ci maddəsi isə məlumat azadlığını və kütləvi informasiyanın azadlığını təmin edir. Eyni zamanda Konstitusiyanın 46-cı maddəsi insanın şərəf və ləyaqətinin müdafiəsini də təmin edir. �

Azərbaycan Prezidentinin Rəsmi Saytı
“Media haqqında” Qanunun 5-ci maddəsinə əsasən Azərbaycanda media azaddır, dövlət senzurası qadağandır və media fəaliyyəti yaradıcılıq və redaksiya müstəqilliyi əsasında həyata keçirilir. Qanunun 6-cı maddəsi jurnalistlərin qanunla məhdudlaşdırılmayan məlumatları toplaması, hazırlaması, yayması və həmin məlumatlara şərh verməsi ilə bağlı qanunsuz təqib və təzyiqi yolverilməz hesab edir. �

Azərbaycan Prezidentinin Rəsmi Saytı
Lakin həmin azadlıq mütləq və sərhədsiz hüquq deyil. Media haqqında qanunvericilik digər qanunları və Azərbaycanın tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələri də media hüququnun tərkib hissəsi kimi müəyyən edir. �

Azərbaycan Prezidentinin Rəsmi Saytı
Beynəlxalq hüquqda da oxşar balans mövcuddur. Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasının 10-cu maddəsi ifadə azadlığını və məlumat almaq-yaymaq hüququnu qoruyur. Avropa Şurası bildirir ki, bu müdafiə təkcə hamının xoşuna gələn fikirlərə deyil, tənqid edən, narahat edən və ya şoka salan fikirlərə də şamil oluna bilər. Bununla yanaşı, ifadə azadlığının qanuni və zəruri məhdudiyyətləri mümkündür. �

Portal +1
Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin Azərbaycanla bağlı Fatullayev v. Azerbaijan işində də media azadlığı ilə reputasiya və digər hüquqlar arasında balans məsələsi araşdırılıb. Məhkəmə jurnalist fəaliyyətinə tətbiq edilən sanksiyaların media və ictimai maraq məsələlərində çəkindirici təsir yaratmaması prinsipinə diqqət çəkib. �

HUDOC
Beynəlxalq media standartları baxımından
ATƏT-in Media Azadlığı üzrə nümayəndəliyi də media azadlığını jurnalistin və medianın məlumat axtarmaq, əldə etmək və yaymaq imkanları ilə əlaqələndirir. Eyni zamanda beynəlxalq standartlarda media azadlığı ilə məlumatın düzgünlüyü, faktlara əsaslanma və ictimai marağa xidmət edən jurnalistika arasında əlaqə vurğulanır. �

rfom.osce.org +1
Bu baxımdan mənim ekspert yanaşmam belə olardı:
“Gənclərin ailə qurmaqla bağlı seçimlərini yalnız maddiyyat, məsuliyyətsizlik və ya sosial şəbəkələrin təsiri ilə izah etmək elmi və psixoloji baxımdan kifayət qədər əsaslandırılmış yanaşma deyil. Eyni zamanda, ailə qurmaq üçün iqtisadi sabitlik tələb etmək də öz-özlüyündə mənfi davranış hesab edilə bilməz. Sağlam münasibətdə əsas məsələ pulun olub-olmaması deyil, tərəflərin emosional yetkinliyi, qarşılıqlı hörməti, məsuliyyəti, müstəqilliyi və gələcək barədə ortaq gözləntiləridir.”

Nəticə olaraq, Emil Müzəffərliyə qarşı ən sağlam əks mövqe “ailə vacib deyil” demək yox, onun qoyduğu sualları daha geniş çərçivəyə salmaqdır: gənclər niyə ailə qurmaqdan çəkinir, amma eyni zamanda hansı sosial-iqtisadi və emosional şərtlər onları ailə qurmağa hazır hiss etdirər? Bu yanaşma həm emosional intellektə, həm də məsuliyyətli media prinsiplərinə daha uyğundur.
R.Bloch